General Dentistry

ทันตกรรมทั่วไป

ทันตกรรมทั่วไป คือ การตรวจสภาพช่องปากและฟัน การทำความสะอาดและการรักษาสภาพเหงือกและฟัน เพื่อให้มีสุขอนามัยที่ดีและสามารถมีอายุการใช้งานได้นาน

ประเภทของทันตกรรมทั่วไป

ทันตกรรมทั่วไป แบ่งออกเป็น 5 ประเภท ดังนี้

  1. ตรวจสุขภาพฟันทั่วไป
  2. ขูดหินปูนและขัดฟัน Aiflow
  3. การอุดฟัน
  4. การถอนฟันและผ่าฟันคุด
  5. รักษาเหงือกอักเสบ
รักษาเหงือกอักเสบ

การผ่าฟันคุด (Tooth Impaction Removal) คือการผ่าตัดทางทันตกรรมเพื่อนำฟันที่ไม่สามารถขึ้นได้ตามปกติออก ซึ่งฟันนั้นฝังตัวอยู่ใต้เนื้อเยื่อของเหงือก และบริเวณกระดูกขากรรไกร โดยการผ่าตัดจะเกิดขึ้นเมื่อฟันที่ฝังตัวอยู่ส่งผลกระทบกับฟันซี่อื่น ทำให้เกิดอาการปวด หรือเกิดอาการอักเสบติดเชื้อ

ราคาผ่าตัดฟันคุด : 100,000 – 200,000 วอน

ระยะเวลาในการรักษา : 30 – 45 นาที

ประเภทของฟันคุด

ประเภทของฟันคุด แบ่งออกเป็นตามลักษณะการขึ้น ของแนวฟันคุด ซึ่งมีด้วยกัน 3 แบบ คือ

  1. ฟันคุดที่ขึ้นในเเนวตรง (Vertical impaction)
  2. ฟันคุดที่ขึ้นในแนวนอน (Horizontal impaction) 
  3. ฟันคุดที่ขึ้นแนวเฉียง

ทำไมต้องผ่าฟันคุด

  • การผ่าฟันคุดเป็นวิธีการรักษาที่หวังผล เพื่อป้องกันปัญหาช่องปากอื่นๆตามมาดังนี้
  • ป้องกันฟันผุ ในบริเวณซอกฟันกรามซี่ข้างเคียงที่อยู่ติดกัน ที่ทำความสะอาดได้ยาก มีโอกาสที่เศษอาหารจะติดค้างสะสมจนเกิดฟันผุได้
  • ป้องกันการอักเสบของเหงือก จากการทำความสะอาดไม่ทั่วถึง มีเศษอาหารสะสม เป็นเเหล่งสะสมแบคทีเรีย อาการปวดบวม จนถึงเป็นหนอง ถ้าไม่รีบรักษาการอักเสบยังลุกลามไปได้ยังส่วนต่างๆของร่างกายได้อีกด้วย
  • ป้องกันการซ้อนเกกันของฟัน การละลายตัวของกระดูก จากแรงดันจากฟันคุดพยายามดันขึ้นมา มีผลให้ฟันข้างเคียงมีการเคลื่อนที่ผิดตำแหน่ง ไปจนถึงกระดูกรอบรากฟันหรือรากฟันข้างเคียงถูกทำลาย
  • ป้องกันการเกิดถุงน้ำหรือเนื้องอก จากการขยายตัวของเนื้อเยื่อรอบฟันคุดจนเป็นถุงน้ำ ผลร้ายที่ตามมาคือถุงน้ำจะทำลายฟันซี่ข้างเคียงและกระดูกบริเวณรอบ ๆ
  • ใช้ร่วมในการเตรียมการจัดฟัน การถอนฟันกรามซี่ที่สามออก ช่วยให้การเคลื่อนฟันซี่อื่นๆ ง่ายขึ้น

ขั้นตอนการผ่าฟันคุด

  1. ทันตแพทย์ตรวจในช่องปากและดูลักษณะการขึ้นของฟันคุดเพื่อพิจารณาว่าจะต้องถอนหรือผ่า
  2. ทันตแพทย์ใช้ภาพถ่าย X-ray ประกอบ เพื่อตรวจสภาพฟัน รากฟันและกระดูกรองรับฟัน
  3. ทันตแพทย์สอบถามประวัติด้านสุขภาพของคนไข้ ที่อาจจะส่งผลหลังการผ่าตัดหรือถอนฟัน เช่น การหยุดไหลของเลือด อาการแพ้ยา หากคนไข้มีโรคประจำตัวควรแจ้งทันตแพทย์ให้ทราบก่อนเข้ารับการผ่าฟันคุด
  4. ทันตแพทย์ฉีดยาชาบริเวณที่จะทำการผ่าตัด
  5. ช่วงผ่าตัดเปิดเหงือก เพื่อถอนฟันคุดออกมา
  6. ทันตแพทย์ทำการเย็บปิดปากแผล และให้คำแนะนำเกี่ยวกับการดูแลรักษาหลังการถอนฟัน

ข้อปฎิบัติหลังรับการผ่าตัดฟันคุด

  • กัดผ้าก๊อซแน่นๆประมาณ 1 ชั่วโมง เพื่อห้ามเลือด ถ้ายังมีเลือดซึมจากแผลผ่าตัด ให้เปลี่ยนผ้าก๊อซที่สะอาดกัดใหม่จนกว่าเลือดจะหยุดไหล
  • แนะนำให้ประคบเย็นบริเวณแก้มไว้ประมาณ 30 นาทีหลังการผ่าตัด
  • ห้ามบ้วนเลือดและน้ำลาย 12 ชั่วโมงหลังการถอนฟัน เพราะอาจทำให้เลือดไหลไม่หยุดได้
  • ห้ามใช้นิ้วกดแผล ห้ามดูดแผลเล่น
  • สามารถบ้วนปากได้ด้วยน้ำเกลือ ( เกลือ 1 ช้อนชา + น้ำอุ่น 1 แก้ว) 12 ชั่วโมงหลังการถอนฟัน น้ำเกลือ
  • แปรงฟันได้ตามปกติ เพิ่มความระมัดระวังบริเวณแผล
  • ควรรับประทานอาหารอ่อนๆ เย็นๆ และรสไม่จัดในช่วง 3 วันแรก
  • รับประทานยา (ยาแก้แพ้, ยาแก้อักเสบ, ยาแก้ปวด)ให้ครบตามที่คุณหมอสั่ง ถ้ามีอาการปวดหลัง รักษาได้ด้วยการรับประทานยาแก้ปวด
  • หลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่และดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

คำถามที่พบบ่อย

ฟันคุดสร้างปัญหาอะไร

  • มีการอักเสบ ปวด บวม เนื่องจากขณะฟันยังขึ้นไม่เต็มซี่มักจะมีเศษอาหารกักอยู่ใต้เหงือก ทำความสะอาดยาก และฟันส่วนที่มีเศษอาหารติดเป็นประจำรวมทั้งฟันซี่ที่ถูกเบียด มักจะผุ ถ้าปล่อยไว้นานจนฟันผุลุกลาม อาจสูญเสียฟันข้างเคียงกับฟันคุดนั้นได้
  • บางกรณีฟันคุดเบียดชนรากฟันจนกระดูกหุ้มรากฟันบริเวณที่ถูกเบียดละลายตัวไปมาก ทำให้พบปัญหาว่าหลังจากผ่าฟันคุดไปแล้ว มีเหงือกร่นบริเวณที่ถูกฟันคุดเบียด ทำให้เสียวฟัน หรือฟันโยกได้ แต่พบไม่บ่อยนัก
  • บางกรณีหน่อฟันคุดอาจพัฒนาไปเป็นถุงน้ำ เกิดการอักเสบ ทำให้เกิดความยุ่งยากในการรักษามากขึ้น

ปัญหาที่อาจพบในการผ่า/ถอนฟันคุด

  • อาการปวด บวม ภายหลังการผ่าฟันคุด ซึ่งพบได้บ้างภายหลังการผ่าตัดใดๆในช่องปาก
  • บางครั้งรากฟันซี่ #8 ข้างบน อยู่ใกล้โพรงไซนัส ซึ่งอาจเกิดรูทะลุผนังไซนัสได้ แต่หลังจากทันตแพทย์เย็บปิดแผลผ่าฟันคุด รูทะลุดังกล่าวก็สามารถจะปิดเองได้
  • บางครั้งพบว่ารากฟันซี่ #8 ข้างล่าง อยู่ใกล้คลองเส้นประสาทฟันล่าง ซึ่งอาจเกิดอาการชาริมฝีปากล่างภายหลังการผ่าฟันคุด แต่ปัญหานี้ไม่เกิดขึ้นบ่อยนัก และอาการชาจะค่อยๆหายไปในที่สุด

ภายหลังการรักษา กี่วันถึงจะหายสนิท

  • หลังผ่าฟันคุดในช่วง 5 วันแรก คนไข้บางรายอาจจะยังมีการอักเสบ บวมอยู่บ้าง จึงควรกินยาแก้อักเสบให้ครบตามที่ทันตแพทย์แนะนำ แปรงฟันตามปกติ แต่หลีกเลี่ยงการกระทบกระเทือนแผลผ่าตัด และให้บ้วนปากเบาๆ เพื่อให้คงเหลือลิ่มเลือดที่แข็งตัวปิดแผลถอนฟันไว้ โดยทั่วไปเมื่อครบกำหนดตัดไหมที่ 7 วัน แผลจะหายเป็นปกติ แต่ตำแหน่งที่ถอนฟันออกไปจะเป็นหลุมลึก ทำให้มีเศษอาหารตกค้างได้มาก หลังจากตัดไหมแล้ว ในช่วงนี้ควรจะบ้วนปากแรงๆเพื่อให้เศษอาหารหลุดออก หลุมของแผลผ่าฟันคุดนั้นโดยปกติใช้เวลาประมาณ 1 เดือน จะค่อยๆตื้นขึ้นเรื่อยๆจนเป็นปกติ
  • ผ่า/ถอนฟันคุด ไม่ใช่เรื่องน่ากลัว อย่างไรก็ตาม การผ่าฟันคุดเป็นการรักษาทางทันตกรรมที่ไม่มีความยุ่งยากซับซ้อน คนไข้บางคน อาจเคยฟังประสบการณ์ของคนไข้กรณีผ่าฟันคุดที่มีปัญหา จึงวาดภาพการผ่าฟันคุดว่าน่ากลัว ทั้งๆที่ความจริงไม่ยาก และไม่น่ากลัวอย่างที่กังวล การตรวจและวางแผนการรักษาที่รอบคอบ โดยทันตแพทย์ที่มีความชำนาญก็จะไม่เกิดปัญหาแทรกซ้อนใดๆ